8 Şubat 2010

Bisikletin İcadı

Alman mühendis Baron Karl von Drais, gidona sahip ilk bisiklete benzeyen aracı "Draisienne"yi ürettiğinde tarih 1817 idi. Ahşap malzemeden yapılan bu makinenin pedalları bulunmuyor ve sürücü bisikleti ayaklarıyla iterek kullanıyordu. Daha önce çizgi filmini yayınladığımız İskoç demirci Kirkpatrick Macmillan ise, 1839'da bisiklete pedal takarak bir adım daha ileriye götürdü. Ancak arka dingile eklenen bu pedallar o kadar verimsizdi ki, çok fazla ilgi görmedi.

1861'de Fransız baba-oğul Pierre ve Ernest Michaux'lar "Velespit" adını verdikleri çok daha iyi bir bisikletle ortaya çıktı. Bu bisikletin en önemli özelliği büyük ön tekerleğe takılan pedallar oldu. Öndeki bu büyük tekere oturan sürücü, pedalları tek bir çevirmeyle tekerleği de bir tam tur hareket ettirebiliyordu. Tekerlekler ise başlangıçta tahta ve demirden, daha sonra da içi dolu lastikten (dolma teker) yapıldı.

Ön tekerleği devasa olan bu bisikletleri sürmek gerçekten zordu çünkü bisiklet çok sarsılıyordu. Malum o zamanlar yollar da iyi olmadığından en ufak bir engel sürücünün düşmesine neden oluyordu. Hatta bu bisikletler "kemik titreten" lakabını da kısa sürede almayı başardı.

Sanayi devriminin anavatanı İngiltere'de de benzer bir bisiklet kullanılmaya çoktan başlanmıştı. Ön tekerleğinin çapı 1,5 metreyi bulan bu bisikletlere, iki teker arasındaki farka da gönderme yapan "penny farthing" ismi verildi. Penny'yi bizim 1 TL, farthing'i de 5 Kuruş olarak önlü arkalı koyduğunuzda ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır. Kuşkusuz bu bisikletin tasarımı yüzünden de çok sayıda insan yaralandı. Bir ara küçük tekerleği öne almayı denediler ama bu da çözüm olmadı.

"İnsanoğlu er geç aslına çekermiş." - 1885'de İngiliz J.K. Starley, tıpkı ilk bisikletin mucidi Alman mühendis von Drais gibi, ön ve arka tekerleği eşit çapta olan ve pedalları da arka tekerleğe bağlı zinciri çeken modern bisikleti icat etti. 1887'de de John Dunlop, oğlunun bisikleti için ilk şişirilmiş lastikleri üretti. "Dunlop" ismi tanıdık gelmiştir herhalde. Her ne kadar bugün bisikletlerin tamamına yakını şişme lastikli tekerlekler kullansa da dolma tekerler günümüzde hala -özellikle çocuk bisikletleri için- üretilmektedir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder